Wednesday 19/09/2018
Chủ điểm tháng 10: Chăm ngoan - Học giỏi
TIN TỨC Câu chuyện giáo dục RSS RSS

Đổi mới giáo dục: Cần bắt đầu từ tư duy

(Chinhphu.vn) - T xưa đến nay, tư duy hc hành thi c quan trường đã bám r vào nhn thc ca người Vit. C xã hi quan nim hc để làm thy, ít ai mun làm th.

 

 Trong mt hi tho khoa hc bàn v đổi mi giáo dc do B Giáo dc và Đào to t chc gđây, nhiu trí thc, nhà khoa hđã đề ngh thay đổi li tư duy khoa bng truyn thng. Li tư duy nhà văn Nguyên Ngc gi là “hư hc”, hđể thi ch không phi “hc để biết, hc để làm vic, hc để khng định chính mình và hc để hòa nhp”, theo định nghĩa ca UNESCO.

B "li mòn” hc vì bng cp

Theo GS. Phm Minh Hc, nguyên B trưởng B Giáo dc và Đào to, đây chính là căn nguyên ca căn bnh thành tích. Là nguyên nhân ct lõi ca nhng t nn chy trường, chy đim, gian ln thi c, hc không đi đôi vi hành, hc vt.

Đồng tình vi quan đim này, GS. Văn Như Cương cho rng “Chính vì tư tưởng hc để có chng ch, bng cp nên đã làm ny sinh mt h thng cơ chế qun lý giáo dc theo kiu điu hành để đi thi, làm ny sinh môn chính, môn ph. Mt nn giáo dc đáng l ra phi hc gì thi ny li biến thành thi gì hc ny”.

GS. Cương ly ví d, ngay t lp 10-11, nhiu hc sinh ch tp trung vào nhng môn thi đại hc hoc thi tt nghip mà b bê các môn khác.

Giáo dc không ch có nhim v dy người mà còn có nhim v quan trng không kém là cung cp ngun nhân lc cho phát trin kinh tế quc dân. Do vy, mt logic tt yếu là cuc sng cn gì, chúng ta dy ny. Tuy nhiên, vi tư duy hc ly bng như hin nay, ngành giáo dc Vit Nam đang có gì, dy ny mà không quan tâm ti nhu cu nhân lc ca xã hi, không quan tâm ti đầu ra cho sn phm ca mình.

Nói như GS. Nguyn Minh Thuyết, giáo dc ca chúng ta hin nay đang tách hc sinh xa ri thc tế xã hi, ít gn vi sn xut, ít gn vi th trường lao động.

“Toàn xã hi ai cũng thích có bng cp, nhưng doanh nghip thì không quan tâm ti bng cp, mà h quan tâm ti cht lượng, tri thc, k năng ca sinh viên đó”, GS. Phm Minh Hc nhn xét. 

Điu này ngay chính Th trưởng B Giáo dc và Đào to Bùi Văn Ga cũng tha nhn. Đó là lâu nay chúng ta đang giáo dc thế h tr theo kiu sách v, hc vt, thi xong là quên hết ch không s dng hay phát huy được vào thc tin.

Chính vi li tư duy hư hc như vy, nn giáo dc Vit Nam đang "sn xut" ra nhng "sn phm" làm xã hi thc s lúng túng. Vì cái gì các em cũng biết (h qu ca nn giáo dc toàn din) nhưng không biết gì c, khi bt tay vào làm mt vic c th là phi đào to li.

Chng nào còn gi li tư duy đó, giáo dc Vit Nam s không th vươn ti mt nn giáo dc thc cht. Nơi mà cht lượng con người, kiến thc thu np được thc s được vn dng vào cuc sng ch không phi ch cung cp nhng cái tên trên nhng tm bng.

To thêm các li r vào đời

Li tư duy sai lm, lc hu cn thay đổi hin nay là tư tưởng thích làm thy hơn làm th. Đó cũng là hu qu ln ca suy nghĩ háo danh và thiếu thc tế, gây ra là tình trng “tha thy thiếu th”, “thy d th ti”.

 

        GS. Văn Như Cương. Ảnh: VGP/Nguyệt Hà

 Tuy nhiên, bên cnh nhng bt cp ca h thng đào to ngh hin nay thì ngành Giáo dc chưa có cơ chế nào bđảm có nhiu người được hc ngh thc s.

GS. Văn Như Cương cho rng “li suy nghĩ ly bng cp là đích cui cùng ca vic hc nên mi chương trình hc t cp 1, 2, 3 đều định hướng vào mc tiêu duy nht là thi đại hc”.

Hin chương trình hc ph thông ca chúng ta quá nng (14 môn hc) ngay c vi nhng em mun và có kh năng đi hc đại hc. Do vy, vic bt ép các em ch mun hc ngh phi hc c chương trình dành cho ôn thi đại hc là quá sc các em và “thc s không cn thiết, không có ích gì cho các em trong cuc sng”.

GS. Hoàng Ty nhn xét: “Tr em ta hc hết 12 năm hc THPT thì mt nhoài, lên đại hc và trên na thường mau đui sc khi đua tranh vi bn bè các nước mà  đó tui thiếu niên va được hc vđược chơi, chơi mà hc, để giành sc sau này có th tiến lên xa vào nhng giai đon quyết định ca cuc đời”.

Để khc phc nhng bt hp lý trên, GS. Hoàng Ty cho rng cn ci t h thng giáo dc để sau THCS có hai nhánh r: Mt s ln hc sinh (khong 2/3) s vào trung hc hướng nghip, ch 1/3 vào THPT. Hc xong trung hc hướng nghip có th đi ngay vào th trường lao động tìm mt vic làm có ngh. Nếu có nguyn vng nâng cao tay ngh, các em có th hc lên cao hơn như hc cao đẳng ngh.

Còn theo đề xut ca GS. Cương, Chương trình kiến thc cơ bn ch nên gói gn trong 2 bc hc tiu hc và THCS. Đến cp PTTH ch kéo dài 11 năm và phân làm 2 nhánh. Mt nhánh PTTH truyn thng (chiếm 2/3) dành cho nhng em có nguyn vng, kh năng đi hc đại hc.

Nhánh còn li là PTTH dy ngh dành cho nhng em không có điu kin (hoàn cnh khó khăn, phi làm vic giúp gia đình hoc hc lc có hn) tham gia hc ngh luôn. Nhánh PTTH dy ngh vn hc văn hóa nhưng nh hơn, ít môn hơn và kèm theo dy ngh cơ bn theo nhiu trình độ.

Như vy sau khi tt nghip PTTH các em có th kiếm sng ngay bng ngh mình đã hc hoc la chn hc tiếp lên Cao đẳng ngh để tr thành người th gii.

Đây chính là nn tng bn vng để chúng ta có mt đội ngũ nhng người th gii, được đào to bài bn, vì đây là nhng người đã la chn ngh bng s t nguyn ca bn thân ch không phi vì không thi được vào đại hc.

Bi chính trong quá trình hc ngh song song vi hc văn hóa các em s xác định được định hướng ngh nghip tương lai ca mình, xác định được bn thân phù hp vi ngành nghđể có s la chn đúng đắn, thc tế, ch không phi mt thêm 3 năm hc căng đầu ra gii phương trình logarit hoc phi hc như mt nhà phê bình văn hc ri li ra hc ngh.

Thm chí, sau thi gian hc ngh nếu các em mun quay tr li con đường tri thc thì các em vn còn tr (17 tui) để tham gia lp d b đại hc tiếp tc con đường khoa bng.

Và thc tế cuc sng đã, đang chng minh có rt nhiu người thành danh, giàu có hoc ít nht là sng tt nh có tay ngh gii như ngh may, làm tóc, trang đim, sa xe máy, ô tô, đầu bếp… ch không nht thiết phi tn kém tin bc, công sc, tui trđược tm bng đại hc nhưng tht nghip hoc li làm ngh tay chân như mt người th nghip dư.

Do vy, bên cnh vic n lc nâng cao tuyên truyn nhn thc cho người dân, xây dng mt nn giáo dc thc hc không chy theo bng cp, thì vic nâng cao cht lượng đào to ngh, phân lung, định hướng ci t chương trình đào to ngay t cp PTTH s là cách tư vn, hướng nghip hiu qu, thiết thc nht.

 Nguồn: chinhphu.vn